Standardvoorzitter Roland Duchâtelet, een man met een visie en nu ook met gewicht

Roland Duchâtelet heeft alles van een visionair. Intelligent, innovatief, innig overtuigd van zijn gelijk. En miskend. De visionair krijgt meestal pas op het kerkhof gelijk. Zo lang wou Duchâtelet niet wachten. Hij greep de macht bij Standard om zijn ideeën gewicht te geven. Over voetbal, maar ook over politiek. Zit voor ons de toekomstige burgemeester van Sint-Truiden? 'Ik wil wel, maar ze moeten het mij vragen.' Ludo Vandewalle en Walter Wauters

Standard geeft me vetorecht in het voetbal, een beetje zoals in de Verenigde Naties

Roland Duchâtelet mag dan al voorzitter af zijn bij STVV, hij geeft rendez-vous in het Grand Café op Stayen. Een pragmatische keuze. Hij woont op wandelafstand en hij is eerste schepen in Sint-Truiden. Wat verplichtingen meebrengt. Zoals vergaderen en niemand onbegroet laten. Aan de einder wenken de verkiezingen, er moeten zieltjes worden gewonnen. Ook een geslaagde en gefortuneerde zakenman ontsnapt niet aan die ijzeren wet. Maar eerst het voetbal. Ruim vier maanden is Duchâtelet intussen voorzitter van Standard. Hoe voelt het?

'Goed. En ik denk dat het voor Standard ook goed is dat ze mij als voorzitter hebben. Het is een win-winsituatie.'

Waarom?

'Ik voel dat. De mensen zijn tevreden. Ik zie lachende gezichten rondom mij. Ze voelen dat er naar hen wordt geluisterd, dat er visie is, ambitie en iemand die toch al iets heeft bewezen.'

Wat is die visie dan?

'We zitten natuurlijk in een overgangsperiode. Vier talenten zijn weggegaan, anderen zijn gekomen, ook getalenteerd, maar ze spelen nog maar pas samen. De pasjes van Defour naar Witsel, de pasjes van Carcela naar Witsel en omgekeerd, die automatismen creëer je niet in drie maanden. Dat duurt jaren. Zeker vooraan. Wat niet betekent dat we dit seizoen niet ook ambitie moeten hebben.'

Liet u Defour, Witsel en Carcela niet te makkelijk vertrekken?

'Helemaal niet. Aan Defour en Witsel was het beloofd. Door de vorige voorzitter, maar ik voelde me gebonden. Carcela heeft ons lang in het ongewisse gelaten. Zeer vervelend, want wij konden geen vervanger aantrekken.'

'Ik vind het onverantwoord dat men spelers zo laat nog laat vertrekken. Mangala was niet de bedoeling, maar zijn hoofd stond op een transfer. Typisch voorbeeld van een speler die denkt dat een contract van vier jaar alleen maar telt voor de club. Dat gaat niet meer pakken. Vier jaar is vier jaar. Tenzij beide partijen akkoord gaan over een vroegtijdige beëindiging. Merkwaardig dat dit in België bijna de cultuur is. In Engeland zie je het amper.'

'Wat mij ook stoort: clubs die een speler benaderen zonder de club in te lichten. En ik heb het niet enkel over Tchité. We praten alleen met de manager, zeggen ze dan. Jaja, maar die manager zegt aan de speler wat hij elders kan verdienen. En wat als je de week daarna tegen die club speelt? Dat is manipulatie. Wij zullen dat nooit doen.'

Zijn er bij Standard lijken uit de kast gevallen?

'Eén: Dominique D'Onofrio en zijn opzegvergoeding. Onwaarschijnlijk. Hij geeft een persconferentie om zijn vertrek aan te kondigen, hij maakt zijn bureau leeg en dan zegt hij: ik werk nog en wil een opzegvergoeding.'

Wat iedereen zich afvraagt: waarom heeft u Standard overgenomen?

'Om veel redenen.'

Is geld verdienen er één van?

(lacht) 'Dat zou wel een zeer foute reden zijn. Als je kijkt naar de statistieken, weet je dat het heel moeilijk is om geld te verdienen aan een voetbalclub.'

Waarom dan? Om meer invloed te krijgen binnen het voetbalbestel?

'Dat heeft zeker gespeeld. Standard is incontournable, je kan er niet omheen. Dat is zoals het vetorecht in de Verenigde Naties. Standard geeft me het vetorecht in het voetbal. Ik heb het nog niet moeten gebruiken, maar het geeft me de kans dingen door te drukken of af te blokken.'

Welke dingen wilt u dan doordrukken?

'Ik zal twee voorbeelden geven die al gerealiseerd zijn. Eén: kunstgras op Stayen. Iedereen is er positief over. Mijn idee.'

En wat is het tweede?

'Damesvoetbal. We hebben met STVV Rapide Wezemaal overgenomen. We speelden de eerste vrouwenmatch in België met meer dan drieduizend toeschouwers. Tegen het Umeå van de Braziliaanse wereldvedette Marta. Vrouwenvoetbal zit in de lift. Dankzij Joop Munsterman (voorzitter van FC Twente, nvdr.), de verantwoordelijken van de Nederlandse en de Belgische voetbalbond - François De Keersmaeker en Steven Martens - is er een Bene-liga voor vrouwen ontstaan. Trouwens, ook voor de mannen steun ik die idee.'

'En ik heb nog een derde punt: technische hulp voor de scheidsrechter. Altijd voor gepleit. Bij STVV heb ik verboden dat spelers nog schwalbes zouden doen. Bij Standard niet meer. Omdat ik zie dat andere ploegen het wel doen en er voordeel uit halen. Maar een scheidsrechter misleiden, dat is aberrant. Daar zou vijf matchen schorsing moeten op staan.'

Over dat kunstgras is iedereen positief, behalve Sint-Truiden zelf. De spelers klagen over blessures en in één moeite heeft u de Hel van Stayen, waar zelfs Anderlecht met knikkende knieën naartoe reisde, ontmanteld.

'Correctie. Club Brugge en Standard konde hier niet winnen, Gent en Genk alleen dankzij een beoordelingsfout van de scheidsrechter. En Anderlecht zie ik hier ook nog niet winnen. Stayen blijft een hel voor de toppers.'

De motivering voor het kunstgras was dat je er andere evenementen kan op organiseren. Dat heeft toch weinig met voetbal te maken?

'Het geeft je wel de kans je infrastructuur rendabel te maken. Waar ook het voetbal van profiteert. En de stad hoeft niet meer bij te springen. Weet je, ik vind het onverantwoord dat een overheid geld geeft aan het voetbal. Het geld van arbeiders die een minimumloon verdienen dat wordt gebruikt om dure spelers te betalen. Daarom aanvaardt Standard geen subsidies meer. Dat kan gewoon niet.'

U bent de enige clubleider die er zo over denkt. Schuilt er een wereldverbeteraar in u?

'Dat is niet nieuw. Indertijd met Vivant heb ik gezegd dat het waanzin was om de arbeid zo zwaar te belasten. Nu zegt iedereen dat.'

U weigert subsidies voor Standard. Weigert u ook de tachtig procent bedrijfsvoorheffing die wordt teruggestort, zogezegd voor de jeugd?

'Nee, dat vind ik correct. Een voetballer heeft een korte carrière. Als hij in die pakweg tien jaar even zwaar wordt belast als de andere topverdieners die veertig jaar zoveel verdienen, is dat niet eerlijk. Men moet kijken naar het belastingspercentage over de hele carrière. Voetballers verdienen nadien veel minder.'

Heeft uw overstap naar een grote club uw mening over voetbal veranderd? Eerlijk.

(kijkt eerst verongelijkt en dan indringend) 'Ik ben áltijd eerlijk.'

Als voorzitter van STVV was u voor een eerste klasse met 24 ploegen. En nu?

'Nu nog. Voor een grote club is het zelfs minder een probleem om meer matchen te spelen. En een kleinere club krijgt de kans meer matchen te winnen. Als je tiende bent op 24, dan win je geregeld. Als je tiende bent op twaalf, dan ben je een loser en dan verlies je je supporters. Kijk maar naar Schotland. Daar speelt de twaalfde beste club voor drieduizend toeschouwers. En in de Engelse derde klasse, waar ze met 24 spelen, zijn er vier clubs die gemiddeld meer dan tienduizend toeschouwers hebben.'

Over een paar dagen wordt u 65...

(zucht)

U bent dus een schorpioen. Die zijn mysterieus en koppig.

'Ik geloof daar niet in. Ik kreeg ooit de kans een van de grootste specialisten terzake op zijn inzichten te toetsen. Flauwekul.'

Het vloekt met de rationaliteit van de burgerlijk ingenieur in u?

'Het merkwaardige is dat 80 en misschien wel 90 procent van de voetbalpopulatie bijgelovig is. Soms ook de technische staf en de trainer. Dat maakt me zeer nerveus. De dag dat ik Riga rare dingen zie doen die daarop wijzen, is het tijd voor een goed gesprek.'

Maar José Riga, uw trainer, zal niet raar doen want...

'... die is ook ingenieur.'

Hebben ingenieurs een streepje voor bij u?

'We zitten op dezelfde golflengte, dat zeker. Maar rationaliteit kan ook een zwakte zijn. Sommigen kunnen hun bijgeloof of hun geloof overbrengen op het team en de jongens door een muur laten lopen. Ik denk aan Brepoels. Dat is een enorme troef als trainer en het staat haaks op een analytische geest.'

U hebt het als ingenieur dus ook moeilijk om mensen te begeesteren voor uw project?

'Als politicus, bedoel je? Dat is juist. Maar daar spelen andere dingen. Politiek zit raar in elkaar. Je hebt kantelmomenten. Zoals na Dutroux. Dan kan je dingen doen bewegen. Maar in het algemeen is de politiek verworden tot het elkaar stemmen proberen af te snoepen. De democratie is uitgevonden door de Grieken, 400 of 500 voor Christus. Politieke partijen zijn pas ontstaan in de 16de eeuw. Men moet ernstig nadenken over het afschaffen van de politieke partijen. Het voordeel van een partij was dat je wist voor welk gedachtegoed die partij stond. Je moest je niet verdiepen in een individu, je stemde voor een partij voor het gedachtegoed. Maar nu weet je dat niet meer. Naargelang de spelletjes kan een partij ineens Vlaamsgezind worden of andersom.'

Uw partij, Vivant, is een stille dood gestorven. Probeert u nu via het voetbal de wereld te verbeteren?

'Mag ik opmerken dat we met Vivant nog een senator hebben en twee parlementsleden in de Duitse Gemeenschap, waar Vivant acht procent van de stemmen heeft? Dat is bijna evenveel als Open VLD vandaag.'

U bent eerste schepen in Sint-Truiden. Dingt u straks mee naar de burgemeesterssjerp?

'Als de bevolking het wil, wil ik dat overwegen. Maar dan moet ik mijn tijdsbesteding herbekijken. Burgemeester worden is voor mij een last, geen lust. Maar als ze het mij vragen, wil ik het wel doen.'

Heeft u voldoende charisma om een mensengroep te enthousiasmeren?

'Dat moeten anderen zeggen, maar met Vivant haalden we 1 stem op 40. Zonder op tv te zijn geweest. Met dank aan Siegfried Bracke. Meteen daarna hebben ze de kiesdrempel van 5 procent ingevoerd. Zonder de dioxinecrisis in 1999, die de groenen omhoog stuwde, hadden we die gehaald.'

Sint-Truiden kan met het oog op uw eventuele burgemeesterambities nog heel belangrijk worden. Zag u Sportweekend? Toen STVV scoorde, lachte u. Toen Standard scoorde, bleef u onbewogen.

'Ik heb geprobeerd neutraal te blijven. Ik weet trouwens niet hoe die beelden zijn gemonteerd. Maar dat het een speciale match was, is wel duidelijk.'

Is STVV nog altijd de club van uw hart?

'Je kan dat niet meteen wegvegen. Bij Standard moet het groeien. Standard is ook een club van mijn hart. Anders zou ik er niet in geïnvesteerd hebben.'

U bent voorzitter van Standard, uw levenspartner is voorzitter van de nv Stayen die het stadion van STVV beheert. Stel dat STVV straks nog drie punten nodig heeft om zich te redden en dat Standard al zeker is van Play-Off 1. En STVV wint. Ook al is er niks aan de hand, dan gaat het toch verdenkingen regenen?

'Dat is het probleem van degene die de verdenkingen uit. Neem Club Brugge en Cercle Brugge. Spelen in hetzelfde stadion en moeten dus onderhandelen. Club betaalt geloof ik 80 procent van de kosten. Moet Cercle zich dan twee keer laten verliezen om dat verschil te compenseren? Zo kan je ook gaan redeneren.'

Bent u ijdel?

'Neen, helemaal niet. Ik heb soms wel eens zin om een Porsche te kopen of zo'n Audi die eruitziet als een vliegtuig, maar dan doe ik dat niet. Ik heb nu wel mijn kledij aangepast op advies van mijn dochter. Ik ben dom geweest dat ik het niet eerder heb gedaan. Want de kleren maken wel degelijk de man. Als ingenieur dacht ik: ze zullen wel kijken hoe schitterend mijn ideeën zijn. Maar de mensen kijken eerst naar uw kleren. En als ze die goed vinden, kijken ze naar uw ideeën.'

Bent u een mei '68-er?

(fier) 'Ja. Ik heb dat heel levendig meegemaakt.'

Die zitten gewoonlijk links van het centrum. U evolueerde naar de andere kant van het spectrum?

'Wat is links en rechts? Ik ben sociaal. En ik ben liberaal. De grote kunst is vrijheid combineren met sociaal voelen. Dat deed Vivant. Als je ziet hoe de vrijheid wordt geschonden door allerlei regeltjes, dat is wraakroepend. Maar die regeltjes zijn nodig omdat het systeem slecht is. Beter iedereen gelijk voor de wet stellen. Dan spaar je enorm veel geld uit. Maar waarschijnlijk is dat te simpel voor de gecompliceerde geesten van onze politici.'

U noemt zich sociaal, maar in een van uw vele blogs pleit u voor immigratie omdat de vastgoedprijzen anders zouden dalen door leegstand. Is dat sociaal? Het gros van de bevolking kan zich geen huis meer veroorloven wegens te duur.

'Ik denk aan mensen die geïnvesteerd hebben in een eigen huis. En te duur is relatief: bouwen in België was abnormaal goedkoop in vergelijking met de buurlanden. Die verhouding is nu genormaliseerd. We beseffen niet dat we zonder immigratie in de shit zitten omdat we zelf niet genoeg kindjes maken. Immigratie wordt hier benaderd als een last. En zo geleid. Of net niet. In landen waar alleen immigranten wonen, zoals Nieuw-Zeeland, Canada en de VS, hebben ze wel een goed immigratiebeleid.'

'Een justitiebeleid hebben we evenmin. (Windt zich op) Kijk naar de zaak-Ye. Enorm veel geld in geïnvesteerd, resultaat: nul. Dat kan toch niet? Planning, kwaliteitscontrole: onbestaande. Ik hoor nu dat, als er een kleine crimineel wordt gevat, er voortaan in het holst van de nacht een advocaat wordt gebeld om die kerel - die wellicht toch meteen wordt vrijgelaten - bij te staan. Op kosten van de gemeenschap. Omdat er een idiote rechter in Europa van dat principe is bevallen. Schrijf dat maar op hé: idiote rechter!'

U heeft een idee en u bent zo overtuigd van uw gelijk dat u niet open staat voor andere meningen. Dat moet voor frustratie zorgen?

'Denk u dat? Helemaal niet. En ik kan wel degelijk mijn mening bijstellen.'

Maar meestal heeft u wel gelijk?

'Ik heb vaak gelijk, ja.'

Dat wil u, intussen samen met uw familie, ook in het voetbal tonen. Een Duchâtelet-imperium lijkt in de maak. Uw zoon Roderick heeft het Hongaarse Ujpest Dozsa gekocht.

'Dat is de zaak van Roderick. Hij heeft zijn aandelen in Beerschot verkocht, waar hij een minderheidsparticipatie had en zich niet kon ontplooien. Nu heeft hij dat perspectief wel.'

'Weet je, ik vind voetbal hoe langer hoe boeiender. De onvoorspelbaarheid is zeer groot. Binnenkant of buitenkant paal, dat kan miljoenen verschillen. Het is dus zeer moeilijk om een sluitend businessplan op te stellen. Maar dat daagt me net uit als bedrijfsleider. Succes hebben in voetbal is moeilijker dan een bedrijf naar de beurs brengen. Je hebt meer oncontroleerbare factoren en je bent afhankelijk van kansberekening. Een beetje zoals kaarten. Als student speelde ik vaak kleurenwhist. Succes daar is een combinatie van kans - je moet goeie kaarten krijgen - en kunde. In schaken heb je dat bijvoorbeeld niet. Dan gaat het alleen over kunde.'

Zelfs tijdens het kleurenwhisten maakt u probabiliteitsberekeningen. 

Kan u die ratio ooit afleggen?

'Nee. Dat is toch plezant? Je moet rekening houden met de kansen. Die zijn heel variabel in voetbal. Er zijn statistieken over de correlatie tussen het budget van de Europese topclubs en hun resultaten. De uitdaging is om die statistiek te kloppen met andere kwaliteiten dan geld.'

Hoeveel procent buikgevoel laat u toe in uw beslissingen?

'Buikgevoel? Ik denk niet dat ik dat heb. Ik probeer altijd een correcte inschatting van de situatie te maken. Als buikgevoel betekent je verstand opzijzetten, dan doe ik niet mee.'

U kent geen buikgevoel, maar kan u mensen aanvoelen? Kan u zich inleven in de leefwereld van andere mensen? Zoals Mario Been in Genk met de onhandelbare Anthony Van den Borre doet. Been is zelf zo'n moeilijk mannetje geweest. Dat maakt het makkelijker.

'Dat kan ik heel goed. Dat moet ook. Hoe denkt een Denis Odoi of een Sidibe of een Carcela? Je moet begrijpen hoe het in hun hoofd functioneert. Anders kan je geen valabele beslissingen nemen. Ik heb met die mannen gepraat en in hun hoofd gekeken.'

Bent u ooit dronken geweest?

'Ja, maar het is wel al een tijd geleden. Echt dronken, van in mijn studententijd.'

Mogen we ons tot slot zelf ook even aan een probabiliteit wagen: hoe waarschijnlijk is het dat u over tien jaar nog voorzitter bent van Standard?

'Groot. Ik ga voor de lange termijn. Bij STVV ook, maar dat is anders gelopen. Ik vind het een heel mooi project. En ik denk dat ik veel kan betekenen voor Standard.'

 

Bron: Het Nieuwsblad, 05.11.2011, auteur: waw